موسیقی درمانی برای کودکان معلول

  

کودکان معلول برحسب نوع عارضه حسي و حرکتي که دارند، از فعاليت هاي متنوع موسيقي درماني استفاده مي کنند. معلولي که مي تواند دست و انگشتان خود را حرکت دهد، از سازهايي که تنها دست و انگشتان را به کار مي گيرند، استفاده مي کند.

 

آوازخواندن، نواختن فردي و گروهي و انجام حرکات موزيکال از جمله برنامه هاي جلسات موسيقي درماني آن هاست. بيشتر کودکان معلول به فعاليت هاي موسيقي درماني علاقه دارند و در نواختن ساز پشتکار نشان مي دهند.

 بعضي از آن ها در صورت وجود امکانات، موسيقي را در حد تخصصي دنبال مي کنند.

 

نواختن موسيقي  و آموزش موسيقي به کودکان معلول عامل ارزنده اي براي کاهش ناتواني و جبران احساس نقص آن هاست و بر احترام و ارزش اجتماعي آن ها مي افزايد.

کودک معلولي که يک دست دارد، مي تواند همه سازهاي مضرابي، کوبه اي (طبل، سه گوش، خاشخاشک (ماراکس)، قاشقک، سنج) و سازهاي تيغه اي (زيلوفون ها) را بنوازد، و معلولي که تنها انگشتان خود را حرکت مي دهد از سازهاي بادي و کليدي مانند فولت و ارگ استفاده مي کند.

 

سازهاي زهي و آرشه اي مانند ويلن و ويلنسل و کمانچه نيز براي معلولين قابل استفاده اند.

کشيدن آرشه روي سيم ها، کنترل و هماهنگي حرکات دست را تقويت مي کند.

 آن ها مي توانند ابتدا يک سيم و به تدريج سيم هاي ديگر را نيز به کار برند. نواختن سازهاي انتخابي با روش هاي گوناگون، تحرک مفاصل و عضلات مورد نياز معلولين را تقويت مي کند. براي مثال، پيانو براي حرکت و خم کردن و کشش انگشت ها مناسب است.

 

موسيقي هيجان معلولي را به سوي خلاقيت سوق مي دهد و آن ها را از بروز فعال و خلاق احساساتشان بهره مند مي کند. آن ها با آشنايي مقدماتي با سازها و با پشتکار خود، مي توانند قطعاتي را بسازند و ارائه کنند.

 نواختن و خواندن آواز فرصت مناسبي براي بروز شور و هيجان و احساسات ناکام آن هاست. جلسات موسيقي درماني در تخليه احساسات، ايجاد محبت و احساس پذيرش در گروه موثر است.

 

همخواني و همنوازي براي کودکان معلول احساس ارزش، اعتماد به نفس، غرور و افتخار به همراه مي آورد. آن ها وقتي خود را در اجراي موفق يک آهنگ (و در يک گروه منسجم و هماهنگ) شريک مي بينند، به خود اعتماد بيشتري مي کنند و از اين ارزش اجتماعي بهره مند مي شوند.

 حرکات موزيکال که براي معلولين نوعي فيزيوتراپي لذت بخش و بدون خستگي است، برمبناي اهداف درماني تنظيم و برنامه ريزي شده و در تقويت مهارت هاي حرکتي تخليه هيجاني آن ها موثر است و کنترل حرکات و تعادل آن ها را نيز تقويت مي کند.

کودکان معلولي که با شرکت در جلسات موسيقي درماني به نواختن ساز علاقه مند مي شوند و سازي را در حد تخصصي دنبال مي کنند، سرمايه اي ارزشمند و جبران مناسبي براي کاهش نگراني ها و کمبودهاي خود کسب کرده اند که هميشه مي توانند از آن استفاده کنند.